Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 5
पराशर उवाच —
विमुक्तो वसुदेवो ऽपि नन्दस्य शकटं गतः । प्रहृष्टं दृष्टवान् नन्दं पुत्रो जातो ममेति वै
vimukto vasudevo 'pi nandasya śakaṭaṃ gataḥ / prahṛṣṭaṃ dṛṣṭavān nandaṃ putro jāto mameti vai
5.5.1
वसुदेवो ऽपि तं प्राह दिष्ट्या दिष्ट्येति सादरम् । वार्द्धके ऽपि समुत्पन्नस् तनयो यत् तवाधुना
vasudevo 'pi taṃ prāha diṣṭyā diṣṭyeti sādaram / vārddhake 'pi samutpannas tanayo yat tavādhunā
5.5.2
दत्तो हि वार्षिकः सर्वो भवद्भिर् नृपतेः करः । यदर्थम् आगतास् तस्मान् नात्र स्थेयं महाधनाः
datto hi vārṣikaḥ sarvo bhavadbhir nṛpateḥ karaḥ / yadartham āgatās tasmān nātra stheyaṃ mahādhanāḥ
5.5.3
यदर्थम् आगताः कार्यं तन् निष्पन्नं किम् आस्यते । भवद्भिर् गम्यतां नन्द तच् छीघ्रं निजगोकुलम्
yadartham āgatāḥ kāryaṃ tan niṣpannaṃ kim āsyate / bhavadbhir gamyatāṃ nanda tac chīghraṃ nijagokulam
5.5.4
ममापि बालकस् तत्र रोहिणीप्रसवो हि यः । स रक्षणीयो भवता यथायं तनयो निजः
mamāpi bālakas tatra rohiṇīprasavo hi yaḥ / sa rakṣaṇīyo bhavatā yathāyaṃ tanayo nijaḥ
5.5.5
इत्य् उक्ताः प्रययुर् गोपा नन्दगोपपुरोगमाः । शकटारोपितैर् भाण्डैः करं दत्त्वा महाबलाः
ity uktāḥ prayayur gopā nandagopapurogamāḥ / śakaṭāropitair bhāṇḍaiḥ karaṃ dattvā mahābalāḥ
5.5.6
वसतां गोकुले तेषां पूतना बालघातिनी । सुप्तं कृष्णम् उपादाय रात्रौ तस्मै ददौ स्तनम्
vasatāṃ gokule teṣāṃ pūtanā bālaghātinī / suptaṃ kṛṣṇam upādāya rātrau tasmai dadau stanam
5.5.7
यस्मै यस्मै स्तनं रात्रौ पूतना संप्रयच्छति । तस्य तस्य क्षणेनाङ्गं बालकस्योपहन्यते
yasmai yasmai stanaṃ rātrau pūtanā saṃprayacchati / tasya tasya kṣaṇenāṅgaṃ bālakasyopahanyate
5.5.8
कृष्णस् तस्याः स्तनं गाढं कराभ्याम् अतिपीडितम् । गृहीत्वा प्राणसहितं पपौ कोपसमन्वितः
kṛṣṇas tasyāḥ stanaṃ gāḍhaṃ karābhyām atipīḍitam / gṛhītvā prāṇasahitaṃ papau kopasamanvitaḥ
5.5.9
सा विमुक्तमहारावा विच्छिन्नस्नायुबन्धना । पपात पूतना भूमौ म्रियमाणातिभीषणा
sā vimuktamahārāvā vicchinnasnāyubandhanā / papāta pūtanā bhūmau mriyamāṇātibhīṣaṇā
5.5.10
तन्नादश्रुतिसंत्रासात् प्रबुद्धास् ते व्रजौकसः । ददृशुः पूतनोत्सङ्गे कृष्णं तां च निपातिताम्
tannādaśrutisaṃtrāsāt prabuddhās te vrajaukasaḥ / dadṛśuḥ pūtanotsaṅge kṛṣṇaṃ tāṃ ca nipātitām
5.5.11
आदाय कृष्णं संत्रस्ता यशोदापि द्विजोत्तम । गोपुच्छं भ्राम्य हस्तेन बालदोषम् अपाकरोत्
ādāya kṛṣṇaṃ saṃtrastā yaśodāpi dvijottama / gopucchaṃ bhrāmya hastena bāladoṣam apākarot
5.5.12
गोपुरीषम् उपादाय नन्दगोपो ऽपि मस्तके । कृष्णस्य प्रददौ रक्षां कुर्वंश् चैतद् उदीरयन्
gopurīṣam upādāya nandagopo 'pi mastake / kṛṣṇasya pradadau rakṣāṃ kurvaṃś caitad udīrayan
5.5.13
नन्दगोप उवाच —
रक्षतु त्वाम् अशेषाणां भूतानां प्रभवो हरिः । यस्य नाभिसमुद्भूतपङ्कजाद् अभवज् जगत्
rakṣatu tvām aśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ prabhavo hariḥ / yasya nābhisamudbhūtapaṅkajād abhavaj jagat
5.5.14
येन दंष्ट्राग्रविधृता धारयत्य् अवनी जगत् । वराहरूपधृग् देवः स त्वां रक्षतु केशवः
yena daṃṣṭrāgravidhṛtā dhārayaty avanī jagat / varāharūpadhṛg devaḥ sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ
5.5.15
नखाङ्कुरविनिर्भिन्नवैरिवक्षःस्थलो विभुः । नृसिंहरूपी सर्वत्र स त्वां रक्षतु केशवः
nakhāṅkuravinirbhinnavairivakṣaḥsthalo vibhuḥ / nṛsiṃharūpī sarvatra sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ
5.5.16
वामनो रक्षतु सदा भवन्तं यः क्षणाद् अभूत् । त्रिविक्रमक्रमाक्रान्तत्रैलोक्यः स्फुरदायुधः
vāmano rakṣatu sadā bhavantaṃ yaḥ kṣaṇād abhūt / trivikramakramākrāntatrailokyaḥ sphuradāyudhaḥ
5.5.17
शिरस् ते पातु गोविन्दः कण्ठं रक्षतु केशवः । गुह्यं सजठरं विष्णुर् जङ्घे पादौ जनार्दनः
śiras te pātu govindaḥ kaṇṭhaṃ rakṣatu keśavaḥ / guhyaṃ sajaṭharaṃ viṣṇur jaṅghe pādau janārdanaḥ
5.5.18
मुखं बाहू प्रबाहू च मनः सर्वेन्द्रियाणि च । रक्षत्व् अव्याहतैश्वर्यस् तव नारायणो ऽव्ययः
mukhaṃ bāhū prabāhū ca manaḥ sarvendriyāṇi ca / rakṣatv avyāhataiśvaryas tava nārāyaṇo 'vyayaḥ
5.5.19
शार्ङ्गचक्रगदापाणेः शङ्खनादहताः क्षयम् । गच्छन्तु प्रेतकूष्माण्डराक्षसा ये तवाहिताः
śārṅgacakragadāpāṇeḥ śaṅkhanādahatāḥ kṣayam / gacchantu pretakūṣmāṇḍarākṣasā ye tavāhitāḥ
5.5.20
त्वां पातु दिक्षु वैकुण्ठो विदिक्षु मधुसूदनः । हृषीकेशो ऽम्बरे भूमौ रक्षतु त्वां महीधरः
tvāṃ pātu dikṣu vaikuṇṭho vidikṣu madhusūdanaḥ / hṛṣīkeśo 'mbare bhūmau rakṣatu tvāṃ mahīdharaḥ
5.5.21
पराशर उवाच —
एवं कृतस्वस्त्ययनो नन्दगोपेन बालकः । शायितः शकटस्याधो बालपर्यङ्किकातले
evaṃ kṛtasvastyayano nandagopena bālakaḥ / śāyitaḥ śakaṭasyādho bālaparyaṅkikātale
5.5.22
ते च गोपा महद् दृष्ट्वा पूतनायाः कलेवरम् । मृतायाः परमं त्रासं विस्मयं च तदा ययुः
te ca gopā mahad dṛṣṭvā pūtanāyāḥ kalevaram / mṛtāyāḥ paramaṃ trāsaṃ vismayaṃ ca tadā yayuḥ
5.5.23