Vishnu Purana · Amsha 5 · Adhyaya 5

पराशर उवाच

विमुक्तो वसुदेवो ऽपि नन्दस्य शकटं गतः । प्रहृष्टं दृष्टवान् नन्दं पुत्रो जातो ममेति वै

vimukto vasudevo 'pi nandasya śakaṭaṃ gataḥ / prahṛṣṭaṃ dṛṣṭavān nandaṃ putro jāto mameti vai

5.5.1

वसुदेवो ऽपि तं प्राह दिष्ट्या दिष्ट्येति सादरम् । वार्द्धके ऽपि समुत्पन्नस् तनयो यत् तवाधुना

vasudevo 'pi taṃ prāha diṣṭyā diṣṭyeti sādaram / vārddhake 'pi samutpannas tanayo yat tavādhunā

5.5.2

दत्तो हि वार्षिकः सर्वो भवद्भिर् नृपतेः करः । यदर्थम् आगतास् तस्मान् नात्र स्थेयं महाधनाः

datto hi vārṣikaḥ sarvo bhavadbhir nṛpateḥ karaḥ / yadartham āgatās tasmān nātra stheyaṃ mahādhanāḥ

5.5.3

यदर्थम् आगताः कार्यं तन् निष्पन्नं किम् आस्यते । भवद्भिर् गम्यतां नन्द तच् छीघ्रं निजगोकुलम्

yadartham āgatāḥ kāryaṃ tan niṣpannaṃ kim āsyate / bhavadbhir gamyatāṃ nanda tac chīghraṃ nijagokulam

5.5.4

ममापि बालकस् तत्र रोहिणीप्रसवो हि यः । स रक्षणीयो भवता यथायं तनयो निजः

mamāpi bālakas tatra rohiṇīprasavo hi yaḥ / sa rakṣaṇīyo bhavatā yathāyaṃ tanayo nijaḥ

5.5.5

इत्य् उक्ताः प्रययुर् गोपा नन्दगोपपुरोगमाः । शकटारोपितैर् भाण्डैः करं दत्त्वा महाबलाः

ity uktāḥ prayayur gopā nandagopapurogamāḥ / śakaṭāropitair bhāṇḍaiḥ karaṃ dattvā mahābalāḥ

5.5.6

वसतां गोकुले तेषां पूतना बालघातिनी । सुप्तं कृष्णम् उपादाय रात्रौ तस्मै ददौ स्तनम्

vasatāṃ gokule teṣāṃ pūtanā bālaghātinī / suptaṃ kṛṣṇam upādāya rātrau tasmai dadau stanam

5.5.7

यस्मै यस्मै स्तनं रात्रौ पूतना संप्रयच्छति । तस्य तस्य क्षणेनाङ्गं बालकस्योपहन्यते

yasmai yasmai stanaṃ rātrau pūtanā saṃprayacchati / tasya tasya kṣaṇenāṅgaṃ bālakasyopahanyate

5.5.8

कृष्णस् तस्याः स्तनं गाढं कराभ्याम् अतिपीडितम् । गृहीत्वा प्राणसहितं पपौ कोपसमन्वितः

kṛṣṇas tasyāḥ stanaṃ gāḍhaṃ karābhyām atipīḍitam / gṛhītvā prāṇasahitaṃ papau kopasamanvitaḥ

5.5.9

सा विमुक्तमहारावा विच्छिन्नस्नायुबन्धना । पपात पूतना भूमौ म्रियमाणातिभीषणा

sā vimuktamahārāvā vicchinnasnāyubandhanā / papāta pūtanā bhūmau mriyamāṇātibhīṣaṇā

5.5.10

तन्नादश्रुतिसंत्रासात् प्रबुद्धास् ते व्रजौकसः । ददृशुः पूतनोत्सङ्गे कृष्णं तां च निपातिताम्

tannādaśrutisaṃtrāsāt prabuddhās te vrajaukasaḥ / dadṛśuḥ pūtanotsaṅge kṛṣṇaṃ tāṃ ca nipātitām

5.5.11

आदाय कृष्णं संत्रस्ता यशोदापि द्विजोत्तम । गोपुच्छं भ्राम्य हस्तेन बालदोषम् अपाकरोत्

ādāya kṛṣṇaṃ saṃtrastā yaśodāpi dvijottama / gopucchaṃ bhrāmya hastena bāladoṣam apākarot

5.5.12

गोपुरीषम् उपादाय नन्दगोपो ऽपि मस्तके । कृष्णस्य प्रददौ रक्षां कुर्वंश् चैतद् उदीरयन्

gopurīṣam upādāya nandagopo 'pi mastake / kṛṣṇasya pradadau rakṣāṃ kurvaṃś caitad udīrayan

5.5.13

नन्दगोप उवाच

रक्षतु त्वाम् अशेषाणां भूतानां प्रभवो हरिः । यस्य नाभिसमुद्भूतपङ्कजाद् अभवज् जगत्

rakṣatu tvām aśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ prabhavo hariḥ / yasya nābhisamudbhūtapaṅkajād abhavaj jagat

5.5.14

येन दंष्ट्राग्रविधृता धारयत्य् अवनी जगत् । वराहरूपधृग् देवः स त्वां रक्षतु केशवः

yena daṃṣṭrāgravidhṛtā dhārayaty avanī jagat / varāharūpadhṛg devaḥ sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ

5.5.15

नखाङ्कुरविनिर्भिन्नवैरिवक्षःस्थलो विभुः । नृसिंहरूपी सर्वत्र स त्वां रक्षतु केशवः

nakhāṅkuravinirbhinnavairivakṣaḥsthalo vibhuḥ / nṛsiṃharūpī sarvatra sa tvāṃ rakṣatu keśavaḥ

5.5.16

वामनो रक्षतु सदा भवन्तं यः क्षणाद् अभूत् । त्रिविक्रमक्रमाक्रान्तत्रैलोक्यः स्फुरदायुधः

vāmano rakṣatu sadā bhavantaṃ yaḥ kṣaṇād abhūt / trivikramakramākrāntatrailokyaḥ sphuradāyudhaḥ

5.5.17

शिरस् ते पातु गोविन्दः कण्ठं रक्षतु केशवः । गुह्यं सजठरं विष्णुर् जङ्घे पादौ जनार्दनः

śiras te pātu govindaḥ kaṇṭhaṃ rakṣatu keśavaḥ / guhyaṃ sajaṭharaṃ viṣṇur jaṅghe pādau janārdanaḥ

5.5.18

मुखं बाहू प्रबाहू च मनः सर्वेन्द्रियाणि च । रक्षत्व् अव्याहतैश्वर्यस् तव नारायणो ऽव्ययः

mukhaṃ bāhū prabāhū ca manaḥ sarvendriyāṇi ca / rakṣatv avyāhataiśvaryas tava nārāyaṇo 'vyayaḥ

5.5.19

शार्ङ्गचक्रगदापाणेः शङ्खनादहताः क्षयम् । गच्छन्तु प्रेतकूष्माण्डराक्षसा ये तवाहिताः

śārṅgacakragadāpāṇeḥ śaṅkhanādahatāḥ kṣayam / gacchantu pretakūṣmāṇḍarākṣasā ye tavāhitāḥ

5.5.20

त्वां पातु दिक्षु वैकुण्ठो विदिक्षु मधुसूदनः । हृषीकेशो ऽम्बरे भूमौ रक्षतु त्वां महीधरः

tvāṃ pātu dikṣu vaikuṇṭho vidikṣu madhusūdanaḥ / hṛṣīkeśo 'mbare bhūmau rakṣatu tvāṃ mahīdharaḥ

5.5.21

पराशर उवाच

एवं कृतस्वस्त्ययनो नन्दगोपेन बालकः । शायितः शकटस्याधो बालपर्यङ्किकातले

evaṃ kṛtasvastyayano nandagopena bālakaḥ / śāyitaḥ śakaṭasyādho bālaparyaṅkikātale

5.5.22

ते च गोपा महद् दृष्ट्वा पूतनायाः कलेवरम् । मृतायाः परमं त्रासं विस्मयं च तदा ययुः

te ca gopā mahad dṛṣṭvā pūtanāyāḥ kalevaram / mṛtāyāḥ paramaṃ trāsaṃ vismayaṃ ca tadā yayuḥ

5.5.23

Adhyaya 4Adhyaya 6